Dr Kellogg i doktryna o Trójcy

Kluczowym problemem kontrowersji Kellogga były poglądy dotyczące osobowości Boga, które odchodziły od fundamentu naszej wiary ustanowionego przez Boga na początku naszej pracy. Powiedziano nam, że wiele podobnych rzeczy pojawi się w przyszłości¹. W książce The Living Temple widzimy poglądy dotyczące osobowości Boga i tego, gdzie jest Jego obecność, które odstępowały od Fundamentalnych Zasad. Ten krok nigdy nie powinien być wykonany! Nasuwa się jednak pytanie: Dokąd ten krok zmierzał? Zobaczmy dowody na to, że ten krok zmierzał w kierunku doktryny o Trójcy. Siostra White prorokowała, że krok Kellogga będzie prowadził do herezji Omega. Czy widzimy związek między sporem dotyczącym Kellogga a doktryną o Trójcy?

W poniższej sekcji chcemy przedstawić związek między sporem dotyczącym Kellogga a doktryną o Trójcy. Ważne jest, aby podkreślić, że The Living Temple nie zawiera tej doktryny w takiej formie, w jakiej jest ona dziś wyznawana. Głównym problemem w nauczaniu Kellogga było odstąpienie od Fundamentalnych Zasad, które stanowiły fundament naszej wiary. Informacje, które przedstawimy, ujawniają, że dr Kellogg usprawiedliwiał swoje odstąpienie od fundamentalnych zasad wiary poprzez wiarę w doktrynę o Trójcy. Nie jest to trudne do zauważenia, gdy uznamy, że Fundamentalne Zasady były nie-trynitarne. Naszym głównym celem nie powinno być rozpoznanie doktryny o Trójcy w argumentach Kellogga, lecz raczej zrozumienie różnic między nauczaniem Kellogga a nauczaniem o Fundamentalnych Zasadach naszej wiary dotyczących osobowości Boga i tego, gdzie jest Jego obecność². Innymi słowy, jakie kroki podjął Kellogg, odstępując od fundamentu naszej wiary? To podejście jest zalecane przez Ducha Proroctwa i pomoże nam uniknąć spekulacji dotyczących motywów Kellogga — pomoże nam skupić się na prawdzie. Ellen White mówi nam, że w The Living Temple jest wiele dobrych rzeczy, ale są one zmieszane ze zwodniczymi, podstępnymi teoriami dotyczącymi osobowości Boga i Chrystusa.

Ellen G. White:

Książka «The Living Temple» zawiera zwodnicze, podstępne poglądy dotyczące osobowości Boga i Chrystusa. Pan otworzył przede mną prawdziwe znaczenie tych poglądów, pokazując mi, że jeśli się stanowczo ich nie odrzuci, zwiodą nawet wybranych. Cenna prawda i piękne poglądy zostały splecione z fałszywymi, wprowadzającymi w błąd teoriami. W ten sposób użyto prawdy do poparcia najniebezpieczniejszych błędów. Cenne oświadczenia Boga są tak błędnie interpretowane, że wydają się popierać fałszerstwa zapoczątkowane przez wielkiego odstępcę. Poglądy należące do objawień Bożych są zmieszane ze zwodniczymi, podstępnymi teoriami szatańskich sił

Lt146-1905.2; 1905

Ellen G. White:

W kontrowersji dotyczącej tej teorii twierdzono, że wierzę i nauczam tych samych rzeczy, które zgodnie z pouczeniem miałam potępić w książce «The Living Temple». Zaprzeczam temu. W imię Jezusa Chrystusa z Nazaretu mówię, że tak nie jest

Lt146-1905.3; 1905

To połączenie prawdy i błędu sprawia, że sprawa jest trudna. W oczach pro-trynitarnych uczonych problem jest przypisywany wyłącznie panteizmowi, a dowody na wiarę Kellogga w doktrynę o Trójcy są interpretowane jako wiara w fałszywą Trójcę³. Nagana od siostry White jest przypisywana obronie „właściwej” Trójcy, w którą rzekomo wierzyła. Niestety taka interpretacja nie uznaje obrony przez siostrę White Fundamentalnych Zasad dotyczących osobowości Boga i Chrystusa, więc jest błędną interpretacją jej prac. W następnych sekcjach zbadamy dane historyczne dotyczące związku dr. Kellogga z doktryną o Trójcy z perspektywy adwentystycznej prawdy o osobowości Boga, co stanowiło fundament naszej wiary. Z tej perspektywy wierzymy, że dane historyczne zajaśnieją w nowym świetle i wywołają szczery i konstruktywny dialog w naszym Kościele.

Korespondencja dr. Kellogga i brata Butlera

W niniejszej sekcji krótko przedstawiamy znaną korespondencję między dr. Kelloggiem a G. I. Butlerem dotyczącą książki The Living Temple. Tutaj widzimy zastrzeżenia dr. Kellogga dotyczące sporu. Napisał on do brata Butlera:

Quotation:

O ile mogę pojąć, trudność, która występuje w «The Living Temple», w całości można sprowadzić do pytania: Czy Duch Święty jest osobą?Ty mówisz, że nie. Ja natomiast sądziłem, że Biblia tak właśnie mówi, ponieważ w odniesieniu do Ducha Świętego używa zaimka osobowego ‘on’. Siostra White używa zaimka ‘on’ i powiedziała dobitnie, że Duch Święty jest trzecią osobą Bóstwa. Trudno mi zrozumieć, jak Duch Święty może być trzecią osobą, a jednocześnie wcale nie być osobą

List J. H. Kellogga do G. I. Butlera, 28 października 1903.

.

Według perspektywy dr. Kellogga cały problem z książką The Living Temple sprowadza się do pytania: „Czy Duch Święty jest osobą?”. Oczywiście nie opowiada się on za bezosobowym Bogiem, o co się go często oskarża⁴. Co więcej, wierzy nawet, że Duch Święty jest trzecią osobą Bóstwa. Twierdzi też, iż brat Butler nie wierzy, że Duch Święty jest osobą. Problem najwyraźniej leży w definicji słowa ‘osoba’. W tej kwestii Kellogg kontynuuje:

Quotation:

Wierzę, że ten Duch Boży jest osobowością; Ty nie. Lecz to jest wyłącznie kwestia definicji. Wierzę, że Duch Boży jest osobowością; Ty mówisz: Nie, to nie jest osobowość. Zatem jedynym powodem braku porozumienia między nami jest to, że różnimy się w naszych poglądach co do tego, czym jest osobowość. Twoje pojęcie osobowości to być może podobieństwo do osoby lub istoty ludzkiej

List J. H. Kellogga do G. I. Butlera, 28 października 1903.

.

Brat Butler odpowiedział:

Quotation:

Jeśli chodzi o to, czy siostra White i Ty jesteście w pełnej zgodzie, muszę pozostawić to całkowicie między Tobą a siostrą White. Siostra White twierdzi, że nie ma pełnej zgodności; Ty utrzymujesz, że jest. Wiem, że niektóre jej uwagi wydają się dawać Ci mocne podstawy do twierdzenia, że tak jest. Jestem na tyle szczery, by to przyznać, ale muszę także uznać jej własne słowa, dopóki sama ich nie odwoła, że istnieje między Wami różnica zdań, i nie sądzę, żebyś mógł w pełni określić, co ma na myśli. Bóg mieszka w nas przez swojego Ducha Świętego, jako Pocieszyciel, jako Ten, który napomina, a w szczególności to pierwsze. Kiedy przychodzimy do Niego, uczestniczymy w Nim w tym sensie, że Duch pochodzi od Niego; pochodzi od Ojca i Syna. Nie jest to osoba chodząca pieszo lub latająca jak dosłowna istota, w takim sensie jak Chrystus i Ojciec — a przynajmniej jeśli tak jest, to całkowicie wykracza to poza moje rozumienie znaczenia języka czy słów

List G. I. Butlera do J. H. Kellogga, 5 kwietnia 1904.

.

Niniejsza korespondencja jest kluczowa w zrozumieniu sporu dotyczącego Kellogga. Sam Kellogg stwierdził, że sprawę w całości można sprowadzić do pytania: Czy Duch Święty jest osobą? Podobnie dr Kellogg napisał do Williama White'a: Bardzo uważnie próbowałem dociec, jaki jest prawdziwy rdzeń problemu z «The Living Temple», i o ile dobrze rozumiem, całe zagadnienie sprowadza się do tego: Czy Duch Święty jest osobą?List J. H. Kellogga do W. White'a, 28 października 1903.. Jak wniosek Kellogga wypada względem inspekcji i instrukcji niebiańskiego pochodzenia, które wyraźnie nam mówią, że rozumowanie w The Living Temple jest niczym innym jak spekulacją odnośnie do osobowości Boga i tego, gdzie jest Jego obecność⁵? W pismach Ellen White i pionierów termin ‘osobowość Boga’ odnosi się konkretnie do osobowości Ojca. Dlaczego więc Kellogg twierdzi, że prawdziwym problemem jest osobowość Ducha Świętego, podczas gdy Bóg wskazał, że problem dotyczy osobowości Ojca?

Wielu zakłada, że dr Kellogg manipuluje, uchylając się od sedna sprawy. Jednak przy pewnym założeniu jego argumenty dotyczące osobowości Ducha Świętego logicznie wspierają jego kontrowersyjne poglądy na temat osobowości Boga. To założenie staje się widoczne w samych danych, gdy uważnie śledzimy jego sposób rozumowania.

Jak widzieliśmy wcześniej, doktryna o osobowości Boga naucza, że Bóg Ojciec posiada postać — namacalne, materialne ciało. Dr Kellogg zgodził się, że to twierdzenie jest prawdziwe w granicach naszej ograniczonej koncepcji pojmowania Boga⁶. Jednak argumentował, że w rzeczywistości Bóg wykracza poza nasze koncepcje dotyczące Jego postaci, ponieważ nie ogranicza Go przestrzeń⁷. W tym sensie Kellogg skutecznie eliminuje rzeczywistość fizycznego, materialnego ciała Boga. Założeniem, które uzasadniałoby punkt widzenia dr. Kellogga, jest wyłącznie równoważność w rozumieniu osobowości Boga i osobowości Ducha Świętego. Czy Duch Święty jest ograniczony przestrzenią? Nie, nie jest. Czy Duch Święty ma fizyczne ciało? Nie! Według Jezusa, duch nie ma ciała ani kościŁk 24:39. Czy Duch Święty jest osobą? Odpowiedź zależy od naszej interpretacji tego, co to znaczy być osobą. Jaka jest właściwość lub stan Ducha Świętego jako osoby?⁸ Jeśli porówna się wiarę dr. Kellogga w osobowość Ducha Świętego z poglądami brata Butlera, staje się oczywiste, że właściwość Ducha Świętego jako osoby nie jest zgodna z podobieństwem do osoby lub istoty ludzkiej. Butler wyraźnie określił swoje kryteria dla tego postanowienia⁹: Nie jest to osoba chodząca pieszo lub latająca jak dosłowna istota, w takim sensie jak Chrystus i Ojciec — a przynajmniej jeśli tak jest, to całkowicie wykracza to poza moje pojmowanie języka czy słów.

Czy zauważyłeś, że brat Butler odniósł się do niewypowiedzianego założenia Kellogga? Butler nakreślił rozróżnienie między Ojcem i Chrystusem w odniesieniu do Ducha Świętego. Brat Butler ma rację. Istnieje kontrast między osobowością Ducha Świętego a osobowością Boga i Chrystusa. Chrystus i Ojciec posiadają fizyczną postać osoby, podczas gdy Duch Święty nie. Odrzucenie fizycznej postaci osoby Ojca oznacza całkowite zrównanie rozumienia osobowości Ojca z osobowością Ducha Świętego. Podejście Kellogga jest przekonujące, ponieważ było poparte ważnymi argumentami dotyczącymi osobowości Ducha Świętego.

Przyjrzyjmy się krótko osobowości Ducha Świętego. Jaka jest właściwość lub stan Ducha Świętego jako osoby?

Ellen G. White:

Duch Święty ma osobowość, inaczej nie mógłby świadczyć naszemu duchowi i z naszym duchem, że jesteśmy dziećmi Bożymi. Musi On być również boską osobą, inaczej nie mógłby badać tajemnic, które są ukryte w umyśle Boga

21LtMs, Ms 20, 1906, par. 32; 1906

Ellen G. White:

Duch Święty jest osobą; ponieważ On świadczy z naszym duchem, że jesteśmy dziećmi Bożymi

21LtMs, Ms 20, 1906, par. 31; 1906

Właściwości lub stany, które określają Ducha Świętego jako osobę, są wyraźnie wymienione w przytoczonych cytatach. Obejmują one zdolność do składania świadectwa i badania umysłu. Dalsze potwierdzenie można znaleźć w Piśmie Świętym, które przypisuje Duchowi Świętemu działania takie jak mówienie (Dzieje 13:2), nauczanie (J 14:26; 1Kor 2:13), podejmowanie decyzji (Dz 15:28) i doświadczanie emocji (Ef 4:30), pośród innych. Te właściwości wspólnie potwierdzają osobowość Ducha Świętego. Czy te same właściwości można również przypisać Ojcu i Synowi? Z całą pewnością. Jednak w przeciwieństwie do Ojca i Syna, Duch Święty wyróżnia się brakiem materialnej, namacalnej postaci. Kiedy Ellen White pytała Chrystusa o osobowość Boga, jej pytanie konkretnie dotyczyło osobowej postaci jako definiującej cechy osobowości Ojca.

Ellen G. White:

Często widziałam kochanego Jezusa, że jest On osobą. Zapytałam Go, czy Jego Ojciec jest osobą i ma postać jak On. Jezus odpowiedział: «Jestem dokładnym odbiciem osoby Mojego Ojca»

EW 77.1; 1882

To prowadzi nas do głębokiej różnicy w sposobie rozumienia osobowości Ducha Świętego w odróżnieniu od osobowości do Ojca i Syna. Ellen White opisuje Ducha Świętego jako duchowy przejaw Chrystusa, wyraźnie rozróżniając między zewnętrznym, widzialnym przejawem Chrystusa a Jego duchowym przejawem. Ten kontrast podkreśla wyjątkową naturę obecności i działania Ducha Świętego na świecie, odmienną od fizycznej obecności Chrystusa i Ojca. Zwróć uwagę na kontrast między zewnętrznym, widzialnym przejawem Chrystusa a Jego duchowym przejawem:

Ellen G. White:

To, że Chrystus miał objawić się im, a jednak być niewidzialnym dla świata, było tajemnicą dla uczniów. Nie mogli zrozumieć słów Chrystusa w ich duchowym sensie. Myśleli o zewnętrznym, widzialnym przejawie. Nie mogli pojąć faktu, że mogą być w obecności Chrystusa, a jednocześnie może być On niewidzialny dla świata. Nie rozumieli znaczenia duchowego przejawu

ST, 18 listopada 1897, akap. 6

Duch Święty nie jest osobą w sensie fizycznym, ale objawia się w sensie duchowym. Jeśli dokładne rozumienie osobowości Ducha Świętego zostanie zastosowane do Ojca, to w konsekwencji Jego fizyczna postać osoby zostaje zniesiona. Jego osobowość jest uduchowiona. Dlatego Ellen White krytycznie określiła perspektywę Kellogga jako spirytualizm. Czy wiesz, która doktryna w szczególności ma podstawową zasadę, że Ojciec i Duch Święty są równi w swoich osobowościach? Jest to doktryna o Trójcy. Czy możliwe, że dr. Kellogg faktycznie poruszał teologiczną stronę kwestii dotyczących Trójcy?

Wyznanie Kellogga o „The Living Temple”

W swoim wywiadzie z G. W. Amadonem i A. C. Bourdeau, miesiąc po wykluczeniu z Kościoła, wyznał, że nieumyślnie wprowadził teologiczną stronę kwestii dotyczących Trójcy do swojej książki „The Living Temple”.

Quotation:

Zatem myślałem, że całkowicie usunąłem teologiczną stronę kwestii trójcy i temu podobnych rzeczy. Nie zamierzałem tego zamieszczać w ogóle i zadbałem o to, aby zaznaczyć to w przedmowie. Nawet mi się nie śniło, że coś takiego jak jakiekolwiek kwestie teologiczne będą tam wprowadzone. Chciałem tylko pokazać, że serce nie bije samo z siebie, ale że to moc Boża utrzymuje je w ruchu

\textit{Kellogg vs. The Brethren: His Last Interview as an Adventist — October 7, 1907}, „Spectrum. Journal of the Association of Adventist Forums”, t. 20, nr 3, kwiecień 1990, s. 58.

.

Gdybyśmy mieli szukać w jego książce trynitarnych wyrażeń, nie znaleźlibyśmy ich. Czy byłby to dowód, że Kellogg jest nieszczery w swoim wyznaniu? Znajdujemy jedynie nauczanie, które odchodzi od fundamentu naszej wiary — Fundamentalnych Zasad — dotyczących osobowości Boga i tego, gdzie jest Jego obecność. Trynitarne wyrażenia nie są tam obecne, ale jego poglądy dotyczące osobowości Boga są zgodne z trynitarnymi poglądami na temat osobowości Boga. Te poglądy są zwodnicze i Kellogg został za nie zganiony. Kiedy chciał wyraźnie stwierdzić wiarę w doktrynę o Trójcy, mając nadzieję na poprawienie książki, został ponownie zganiony słowami: Łatane teorie nie mogą być przyjęte przez lojalnych wobec wiary i wobec Fundamentalnych Zasad¹⁰. Kluczowym problemem doktryny o Trójcy, w odniesieniu do osobowości Boga, jest podstawowe założenie, że wszyscy Trzej, Ojciec, Syn i Duch Święty, posiadają ten sam rodzaj osobowości w taki sposób, że tworzą jednego monoteistycznego Boga. W tym świetle możemy zrozumieć twierdzenia Kellogga dotyczące osobowości Ducha Świętego, że Duch Święty jest trzecią osobą Bóstwa. Dr Kellogg cytował Ellen White, gdy wysuwał swoje twierdzenia; chociaż używał tych samych słów, miał błędny pogląd. W świetle wyznania dr. Kellogga o włączeniu teologicznej strony kwestii dotyczących Trójcy, i jego twierdzenia, że sprawę w całości można sprowadzić do pytania: Czy Duch Święty jest osobą?, możemy dostrzec niewypowiedziane założenie, że Ojciec i Syn są w taki sam sposób osobami jak Duch Święty. Dlatego brat Butler napisał do niego odnośnie do osobowości Ducha Świętego: Nie jest to osoba chodząca pieszo lub latająca jak dosłowna istota, w takim sensie jak Chrystus i Ojciec — a przynajmniej jeśli tak jest, to całkowicie wykracza to poza moje rozumienie znaczenia języka czy słówList G. I. Butlera do J. H. Kellogga, 5 kwietnia 1904..

Obecność Boga objawiona w przyrodzie

Z dzieł naszych pionierów widzimy, że osobowość Ducha Świętego jest najwyraźniej wyrażona w kategoriach obecności Boga. Siostra White powiedziała nam, że The Living Temple wprowadza to, co jest niczym innym jak spekulacja w odniesieniu do osobowości Boga i tego, gdzie jest Jego obecność¹¹. Osobowość Boga i to, gdzie jest Jego obecność, to dwie wzajemnie powiązane doktryny; jedna potwierdza drugą. Zaprzeczając jednej, zaprzeczasz i drugiej. Ta koncepcja jest wyraźnie widoczna w książce The Living Temple. W poprzednich sekcjach czytaliśmy argumenty Kellogga dotyczące osobowości Boga zaczerpnięte z jego książki. Twierdził, że bezużyteczne jest mówienie o kształcie Boga czy jakiejkolwiek namacalnej postaci. Wzbudził sceptycyzm co do rzeczywistości Boga jako określonej, materialnej i namacalnej Istoty. Jeśli Bóg jest duchem, nieposiadającym postaci ani ciała, to nie jest ograniczony w swojej obecności do jednego miejsca; taki był pogląd, który Kellogg propagował w The Living Temple.

Quotation:

Ktoś powie: «Bóg może być obecny przez swojego Ducha lub przez swoją moc, ale z pewnością sam Bóg nie może być obecny wszędzie naraz». Odpowiadamy: Jak można oddzielić moc od źródła mocy? Gdzie Duch Boży działa, gdzie moc Boża się objawia, tam sam Bóg jest rzeczywiście i prawdziwie obecny

J. H. Kellogg, \textit{The Living Temple}, Good Health Publishing Company, Battle Creek, Mich. 1903, s. 28.

.

Kiedy dr Kellogg napisał: Ktoś powie: «Bóg może być obecny przez swojego Ducha [...]», odnosił się do poglądów naszych pionierów, którzy byli wierni Fundamentalnym Zasadom. Jest to najbardziej oczywisty punkt, w którym dr Kellogg odstąpił od Fundamentalnych Zasad. Czy ten krok jest zgodny z doktryną o Trójcy? Badając nasze obecne stanowisko w 2. punkcie Fundamentalnych Wierzeń, widzimy, że jeden Bóg, jako jedność trzech osób, nie jest wszędzie obecny poprzez działanie Ducha Świętego, ale raczej jest wszędzie obecny sam przez siebie.

Quotation:

Jest jeden Bóg: Ojciec, Syn i Duch Święty, jedność trzech odwiecznie współistniejących Osób. Bóg jest nieśmiertelny, wszechmogący [...] i wszechobecny

Fundamental Beliefs of Seventh-Day Adventist, \#2 Trinity; 2020 Edition

.

Postrzeganie Boga przez dr. Kellogga

Badając spór wokoło The Living Temple, rzeczywiście widzimy, że dr Kellogg poruszył teologiczną stronę kwestii dotyczących trójcy\textit{Kellogg vs. The Brethren: His Last Interview as an Adventist — October 7, 1907}, „Spectrum. Journal of the Association of Adventist Forums”, t. 20, nr 3, kwiecień 1990, s. 58.. Kolejne pytanie, które nam się nasuwa, gdy badamy poglądy Kellogga w kontekście Fundamentalnych Zasad, to kogo ma na myśli, mówiąc o „jednym Bogu”. Nie ma bezpośrednich danych, by odpowiedzieć na to pytanie, ale jest wiele informacji sugerujących, że rozumienie „jednego Boga” przez dr. Kellogga było trynitarne. Jego list do W. W. Prescotta jest jednym z dowodów potwierdzających tę koncepcję:

Quotation:

Różnica jest taka: Kiedy mówimy Bóg jest w drzewie, słowo ‘Bóg’ jest rozumiane w jego najbardziej uniwersalnym znaczeniu, i ludzie rozumieją, iż oznacza to, że Bóstwo jest w drzewie, Bóg Ojciec, Bóg Syn i Bóg Duch Święty, podczas gdy właściwe zrozumienie, aby zachować zdrowy rozsądek w naszych umysłach, jest takie, że Bóg Ojciec zasiada na swoim tronie w niebie, gdzie jest również Bóg Syn; podczas gdy życie Boga, czyli duch lub obecność jest wszechogarniającą mocą, która wypełnia wolę Bożą w całym wszechświecie

List J. H. Kellogga do W. W. Prescotta, 25 października 1903.

.

W następnym rozdziale przedstawimy naszą argumentację: Jeśli dany zdrowy rozsądek odnośnie do Boga, który propagował dr Kellogg, był prawdziwy, to jego wyjaśnienie, że Duch Święty, życie Boga, czyli duch lub obecność jest wszechogarniającą mocą, która wypełnia wolę Bożą w całym wszechświecie, rzeczywiście rozwiązałoby cały problem The Living Temple. Ale tak nie było. Prawdziwym problemem dr. Kellogga było jego postrzeganie Boga, a jego trynitarne stanowisko nie rozwiązywało rzeczywistego problemu — osobowości Boga.

Jest jeszcze jeden wymowny list pokazujący nam konsekwencje poruszania teologicznej strony kwestii dotyczących trójcy. Pisząc do swojego przyjaciela dr. Haywarda, dr Kellogg miał refleksję:

Quotation:

Ci teolodzy starali się zaciemnić umysły ludzi i sprawić, by ta słodka i piękna prawda wydawała się im odrażająca, wciągając w nią stary spór o Trójcę

Quotation:

Nigdy nie poruszałem kwestii związanych z tym, która część Boga jest obecna w człowieku, czy to był Bóg Ojciec; Bóg Syn; czy Bóg Duch Święty. Najważniejszą rzeczą było to, że jest to Bóg, a nie człowiek

List J. H. Kellogga do dr. Haywarda, 15 sierpnia 1905.

.

Tutaj widzimy spięcia między dr. Kellogiem a pewnymi teologami Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego z tamtego okresu, gdzie słodka i piękna prawda dr. Kellogga o boskiej immanencji zaplątała się w stary spór o Trójcę. Mówi nam to, że w czasach dr. Kellogga doktryna o Trójcy była kontrowersyjna i z pewnością nie była postrzegana jako coś pozytywnego, ale raczej jako coś, co czyniło nauki Kellogga odrażającymi. Ale kim byli ci teolodzy, o których wspominał dr Kellogg? Nie wymienił nikogo w swoim liście do dr. Haywarda, ale możemy się domyślić, kim byli ci teolodzy na podstawie jego listu wysłanego 10 dni wcześniej do I. G. Butlera¹², w którym wyraził swoją frustrację wobec postępowania Generalnej Konferencji z nim. Byli to A. G. Daniells, W. C. White i W. W. Prescott. Możemy również włączyć do tej grupy samego G. I. Butlera, ponieważ on również był teologiem uczestniczącym w tym starym sporze o Trójcę Wszyscy ci ludzie zajmowali czołowe stanowiska w Kościele Adwentystów Dnia Siódmego i wszyscy byli nietrynitarni. Pojawia się argument, że problem z nauczaniem dr. Kellogga leży gdzie indziej niż w jego trynitarnych poglądach, ponieważ rzekomo Kościół był wtedy trynitarny, a Ellen White sama była trynitarianką.¹³ Jeśli tak było, czy w tej mieszaninie prawdy i błędu nie powinniśmy mieć przynajmniej jakiejś obrony doktryny o Trójcy, oddzielającej ją od błędu? Nie znaleźliśmy takich danych. Zamiast tego, wszystkie dane, które mamy, są w obronie Fundamentalnych Zasad i doktryny o obecności i osobowości Boga, z których obie są przeciwne doktrynie o Trójcy. Ellen White powiedziała tak naprawdę: Doktryna o Trójcy nie może być przyjęta przez lojalnych wobec wiary i zasad, które wytrzymały wszelki sprzeciw szatańskich wpływów¹⁴.

W tej krótkiej refleksji na temat różnic między poglądami dr. Kellogga a Fundamentalnymi Zasadami, od których odstąpił, możemy rozpoznać następujące charakterystyki, które są pokrewne doktrynie o Trójcy:

• Słowo ‘Bóg’ odnosi się do całościowej koncepcji Boga jako Boga Ojca, Boga Syna i Boga Ducha Świętego.
• Bóg jest wszędzie obecny przez siebie samego.
• Właściwość lub stan Ojca jako osoby są zrównane z tymi Ducha Świętego¹⁵.

Te trzy charakterystyki poglądów dr. Kellogga odbiegają od fundamentu naszej wiary — Fundamentalnych Zasad — ale są w harmonii z naukami o Trójcy. Mówiąc to, nie twierdzimy, że dr Kellogg jest odpowiedzialny za przyjęcie doktryny o Trójcy w nasze szeregi, ale raczej że doktryna o Trójcy była uzasadnieniem Kellogga dla odstąpienia od fundamentu naszej wiary, ustanowionego na początku naszej pracy. Prawdziwym problemem było odstąpienie od fundamentalnych zasad, i zarówno dr Kellogg, jak i my jako Kościół, podjęliśmy te kroki. Różnica polega na tym, że dr Kellogg wylądował w panteizmie, podczas gdy my wylądowaliśmy na punkcie #2 Fundamentalnych Wierzeń.

W następnym rozdziale zbadamy nauczanie dr. Kellogga o tym, że Bóg podtrzymuje wszelkie życie, i jak ta prawda w połączeniu z fałszywym postrzeganiem Boga i Jego osobowości doprowadziła go do zostania panteistą.